Genel SağlıkYaşam

Vardiyalı Çalışmanın Zararları: Vardiyalı Çalışanlar Çeşitli Sağlık Problemleriyle Karşı Karşıya!

Sanayileşmiş toplumlarda vardiyalı çalışma oldukça yaygındır ve dünya genelinde milyonlarca insan çeşitli sebeplerden dolayı vardiyalı çalışmaktadır. Gece vardiyası da dahil olmak üzere, dönüşümlü vardiyalı çalışanlar arasında genellikle doktorlar, hemşireler, güvenlik görevlileri, müşteri hizmetleri, itfaiyeciler ve taksiciler gibi bir çok meslek grubuna dahil insanlar bulunuyor. Daha fazla para kazanma, bir işe duyulan ihtiyaç ya da çalışma baskısı vardiya sisteminin sürdürülmesindeki temel nedenlerdir. Ancak, sebep her ne olursa olsun, uzun saatler ve vardiyalı çalışıyorsanız, sağlığınız tehlike altında demektir. Vardiyalı çalışmanın zararları ve fiziksel-ruhsal etkileri nelerdir sorusunun yanıtını yazının devamında bulabilirsiniz.

Vardiyalı Çalışmanın Sağlığa Zararları
Vardiyalı Çalışmanın Sağlığa Zararları



Vardiyalı Çalışmanın Zararları

1. Vardiyalı çalışmak uyku problemlerine yol açabilir: Uyku-uyanıklık döngüsü, insanların gündüzleri uyanık kalmaları ve geceleri yaklaşık sekiz saat uyumaları şeklinde evrimleşmiştir. Vardiya sistemi uyku düzeninin bozulmasına ve dolayısıyla çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Her şeyden önce bu tarz bir çalışma sistemine dahil olanlar günde altı saatten az uyurlar, bu nedenle serotonin seviyeleri düşük olur. Mutluluk hormonu olarak da adlandırılan serotonin hormonu, yeterli miktarda salgılanmadığında, kişinin hem duygularını hem de davranışlarını olumsuz yönde etkiler.

Yapılan çeşitli çalışmalar göstermiştir ki, vardiyalı çalışmak iş performansını düşürüyor, çalışma esnasında uyuklamaya neden oluyor ve kaza yapma riskini arttırıyor. Öte yandan, birçok uyku bozukluğunun birincil nedeninin vardiyalı ve uzun saatler boyunca çalışmak olduğu düşünülüyor.

2. Diyabet ve Obezite riskini arttırıyor: Özellikle gece vardiyasında çalışanlarda diyabet gelişme riski oldukça yüksektir. Yanı sıra yetersiz ve düzensiz uyku diyabet ile birlikte, kalp krizi, felç, yüksek tansiyon, obezite ve kötü kolesterole yol açabilir.

Vardiyalı çalışanlar can sıkıntısı veya yorgunluk nedeniyle sık sık yeme ihtiyacı hissederler ve özellikle yağ oranı yüksek gıdalar tüketmeye eğilimli olurlar. Bu da fazla kilo almaya ve obeziteye yol açar.

3. Vardiya sistemi kalp sağlığını bozabilir: Vardiyalı çalışmak tüm vücudunuz için olduğu gibi, kalbiniz için de daha çok çalışıp daha az dinlenme anlamına gelir. Dahası, çalışırken stres altında olmak, kalp için hiç de iyi olmayan aşırı kortizol salgılanmasına neden olur. Bu da, kalp hastalıkları dahil olmak üzere çeşitli hastalıkların riskini arttırır.Yaşam tarzı, bir bireyin sağlığını doğrudan etkileyen faktördür.

4. Vardiyalı çalışmak depresyona neden olabilir: Vardiyalı çalışmanın neden olduğu stres ve uyku bozukluğu, depresyon gibi duygu durum bozukluklarında büyük rol oynar. Hatta, bipolar bozukluk ve intihar eğilimi bu tarz bir çalışma hayatı olanlar için büyük bir risktir.

5. Kanser riskini arttırır: Gece vardiyasında uzun yıllar çalışan kadınların kolon ve meme kanseri olma riskleri oldukça yüksektir. Uzmanlar bunun melatonin düzeyleri ile ilişkili olabileceğini düşünüyor.

6. Sindirim problemlerine yol açar: Sindirim sisteminin zayıflaması, mide ekşimesi, ülser ve mide ağrısı gibi problemler vardiyalı işçiler arasında oldukça yaygındır. Bunun nedeni ise düzensiz beslenme (uygunsuz saatlerde ve genellikle abur cubur tüketme, ayrıca uyanık kalmak için aşırı kafein alma) ve düzensiz uykudur.



7. Aile ve sosyal ilişkileri olumsuz etkiler: Normal çalışma hayatı olanlara kıyasla, vardiyalı çalışanlar ailelerine ve sosyal hayatlarına yeterince vakit ayıramadıklarından yakınırlar. Elbette, sosyal etkileşimin kalitesi fiziksel ve ruhsal sağlıkla doğrudan ilişkili olduğundan bu durum vardiyalı çalışanlar için büyük bir problem haline dönüşmektedir. Günlük faaliyetlerinde düzenli rutinler oluşturamayan bireyler, aile sorumluluklarını planlamada ve hem fiziksel hem de zihinsel yorgunlukla baş etmede zorluklar yaşamaktadır.

Vardiyalı çalışmanın yaratabileceği diğer riskler:

  • Enerji eksikliği vardiyalı çalışmanın zararları arasında ilk fark edilenlerdendir.
  • Zayıf bağışıklık
  • Konsantrasyon zorluğu
  • Depresyon
  • Sinirlerde tahribat
  • Kişisel ilişkilerde zorluk
  • Algıda zayıflama
  • Cinsel dürtülerde azalma
  • İlerleyen yaşlarda beyin fonksiyonlarının zayıflaması.

Vardiyalı Çalışanlar İçin Öneriler

Bu öneriler yukarıda saydığımız vardiyalı çalışmanın zararları ve risklerini en aza indirmeniz için faydalı olacaktır.

    • Özellikle gece vardiyasında çalışıyorsanız, sabah eve dönerken mutlaka güneş gözlüğü takın. Bu şekilde beyninizi hala havanın aydınlanmadığı ve uyku vakti olduğu konusunda kandırabilirsiniz.
    • Vardiyanızdan sonra mümkün olan en kısa sürede uyumaya çalışın.
    • Kendinize bir uyku rutini belirleyin ve bu rutine çalışmadığınız günlerde de uymaya özen gösterin.
    • Yatacağınız yerin sessiz ve karanlık olması önemli. Bunun için göz bandı ve kulak tıkaçları kullanabilirsiniz.
    • Yatmadan 2-3 saat öncesinde kafein alımını kesin.
    • Alkol ilk başta uykunuzu getirebilir, ancak sonrasında huzursuz bir uykuya neden olur. Bu yüzden yatmadan önce alkol almaktan kaçının.
    • Yatmadan önce, uykunuzun bölünmemesi için cep telefonunuzu kapatın.
    • Aromaterapi dinlendirici bir uyku için oldukça etkilidir. Özellikle lavanta ve limon yağları veya tütsülerini yatak odanızda bulundurabilirsiniz.
    • Beslenmenize dikkat edin, özellikle bol bol meyve, sebze ve su tüketin.
    • Gün içerisinde hafif egzersizler yapın.





Kaynak: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3430894/

BU YAZIYI PAYLAŞ!

Bunlar da ilgini çekebilir!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Kapalı
Kapalı