Multivitaminler Faydalı mı Yoksa Zararlı mı? | XHayat
Genel SağlıkSağlık

Multivitaminler Faydalı mı Yoksa Zararlı mı?

Günümüzde en çok satılan besin destek ürünleri multivitaminler, sağlık uzmanları tarafından artık her insanın kullanması gereken ürünler olarak tavsiye edilmektedir. Ancak araştırma yapmadan ve gerçekten ihtiyaç olmadığı halde kullanılan multivitaminler , faydadan çok zarara sebep olabilmektedir!

Multivitamin Nedir?

Multivitaminler Faydalı mıdır?

Basitçe söylemek gerekirse, multivitaminler, vitamin ve çoğunlukla minerallerin bir kombinasyonunu içeren besin takviyeleridir.

Vitamin ve mineral eksikliği olan ve bu ihtiyaçlarını tükettikleri besinlerle yeterince karşılayamayanlar için multivitaminler, çoğu zaman kurtarıcı olabilir. Ancak her insanın multivitamin takviyesine ihtiyacı yoktur.

Şöyle de bir sorun var ki, multivitaminlerin faydalarıyla ilgili standart veya düzenleyici herhangi bir tanım olmamakla birlikte, çok fazla görüş ayrılığı vardır.

Başlangıçta, yetersiz beslenmeden kaynaklanan sorunlarla başa çıkmak için kullanıma sunulan multivitaminler, zamanla farklı ihtiyaçlar için farklı formlarda piyasaya sürülerek uygulama alanı genişletildi. Artık sadece besin eksiklikleri için değil; performansı artırmak, kilo vermek, kanser ve diğer hastalıklara karşı koruma sağlamak gibi çeşitli hedefleri karşılamaya yönelik özel formüller içeren ürünler de var.

Peki, vitaminler gerçekten bunları yapabilir mi, yoksa sadece büyük ve belki de tehlikeli bir pazarlama oyunu mu bu?

Doğal Vitaminler vs Sentetik Vitaminler

Sentetik vitaminlerin (laboratuvarda üretilen), doğada doğal olarak bulunan vitaminlerle aynı olamayacağını bilmek önemlidir.

Vitamin ve multivitaminler Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından, genel gıda ürünleri olarak sınıflandırıldı için, Mevcut İyi Üretim Uygulamaları; Yönetmeliği’nde bulunan; ”vitamin üreticileri, ürünlerini saflık, kuvvet ve bileşim açısından test ederek değerlendirmeli ve buna göre piyasaya sunmalıdır” maddesine rağmen üretici firma, piyasaya sunacağı ürünü herhangi bir teste tabi tutmaya gerek duymuyor ve ürünler bu şekilde kullanıma sunuluyor!

1988’de Japonya’da bir üreticinin, içeriğiyle oynadığı triptofan, 37 ölüm ve 1500 kişide ciddi kalıcı hasara sebep olmuştur.

Öte yandan multivitamin içeriğinin doğru oranlanmış olması da gerekmektedir. Örneğin, çok fazla çinkonun alınması bakır ve demir emilimini olumsuz etkileyebilir, bu da faydanın aksine zarar verir. Bu sebeple multivitamin kullanmaya karar vermeden önce mutlaka doktorunuzla görüşün.

Araştırmalar;

Yapılan randomize çalışmaların sonucu oldukça çelişkili; bazı araştırmacılar multivitamin takviyesinin kanser riskini düşürdüğünü, kimi de hiçbir şekilde etki etmediğini ve bazı durumlarda yüksek risk taşıdığını öne sürüyor.

Antioksidan ve lif yönünden zengin besinlerin şeker hastalığı, kalp hastalıkları, kanser ve bir dizi kronik hastalık riskine karşı koruma sağladığı bilinmektedir. Buradan yola çıkılarak, meyve ve sebzelerde bulunan antioksidanlar ve diğer besin maddelerinin izole edilmiş formlarının takviyesiyle, benzer faydalar sağlanacağı inancı, multivitamin üretmenin temellerini oluşturmuştur. Peki gerçekte amaçlanan hedefe ulaşıldı mı?




Amerikan Tıp Birliği Dergisi’nin yayınladığı, multivitamin desteğinin kanser üzerindeki uzun vadeli etkilerini inceleyen, plasebo kontrollü çalışmanın sonuçlarına göre; multivitamin alanların kanser oranında % 8’lik bir düşüş olduğu saptanıyor. Bununla birlikte diğer gözlemsel çalışmalarda ise, multivitamin kullanımı ve kanser oranlarındaki düşüş arasında herhangi bir ilişki bulunamıyor. Hatta bazı vitaminlerin, aslında bazı kanser türleri riskini arttırabileceğine dair kanıtlar bulunuyor.

Genel popülasyondaki vitamin desteğinin fayda ve zararları üzerine yapılan araştırmalar maalesef tutarsızlık göstermektedir. Besin yetersizliğinden dolayı vitamin takviyesine elbette ihtiyaç duyulabilir ve bu vitaminler kısa vadede fayda da sağlayabilir.

Ancak, cevabını bilmek istediğimiz asıl sorular şunlardır: Bu multivitavinler, uzun vadede yaşam kalitemizi arttırıp, vaad edilen sağlıklı ve uzun yaşamı sağlayabilecek performansa gerçekten sahip mi? Yoksa bir bağımlıya dönüştürüp, kullandığımız; sürece yanıltıcı etkileriyle, psikolojik olarak iyi hissettiğimizi mi zannedeceğiz? Peki multivitaminlerle ilgili yapılan çalışma sonuçlarından hangilerine güvenmemiz gerekiyor, faydalı olduğuna mı yoksa uzun vadede ciddi hasarlara sebep olabileceğine mi?

Diyet takviyeleri ve multivitaminler her yıl büyümeye devam eden milyarlarca dolarlık bir endüstridir!
Diyet takviyeleri ve multivitaminler her yıl büyümeye devam eden milyarlarca dolarlık bir endüstridir!

Son zamanlarda yapılan araştırmalar, her ne kadar multivitamin kullanımını teşvik ve destekler nitelikteyse de, üretici lobilerin, başta FDA olmak üzere bir çok kuruluş üzerinde otorite sahibi olması ve bu anlamda baskı altında olma ihtimallerini de göz önünde bulundurmakta fayda var.

Doğal-Organik Multivitaminler

Multivitamin konusundaki araştırmalar genel olarak çok yetersiz ve çelişkili sonuçlar vermektedir. Şu durumda multivitaminler besin eksikliği gidermede en son başvuracağınız yöntemler arasında olmalı. Peki bu durumda ne yapacağız?

Hastalıklara karşı direnç kazanmak, enerji ve performans arttırmak için en iyi yolun, doğru beslenme olacağı konusunda birçok kişi eminim hemfikirdir. Doğanın dizaynı muhtemelen bizler için en iyi olandır; doğal meyve ve sebzelerin içeriği (bildiğimiz ve belki çoğunu bilmediğimiz) sinerjik bir sağlık etkisine sahiptir. İşin sırrı, bu beslenme planının uzun vadeli uygulanmasında yatıyor.

Gerçekten ihtiyacınız varsa (bazen sporcuların ek takviyeye ihtiyacı olabiliyor ya da teşhis edilmiş bir rahatsızlıktan müzdaripseniz), güvendiğiniz ve daha önce herhangi bir zararına tanık olmadığınız multivitaminleri tercih edebilirsiniz. Kullanmadan önce içerik etiketini de mutlaka inceleyin.



Sonuç olarak, net cevaplar bulunmamakla birlikte, gerek görüldüğü takdirde, multivitamin kullanma kararı her bireyin durumuna göre uzman kontrolünde ayarlanmalıdır. Unutmayın, beslenme alışkanlığınızı değiştirerek, vitamin ve mineral ihtiyacınızı doğal besinlerden karşılamanız her zaman en doğru seçenek olacaktır.

Kaynaklar
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8360931
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3858850/
https: //www.ncbi.nlm.nih. gov / pubmed / 12692110
http://advances.nutrition.org/content/4/6/644.long
https://academic.oup.com/jnci/article/88/21/1550/928505

PAYLAŞ!

Bunlar da ilgini çekebilir!

2 Yorum

  1. Benim de çok ikilemde kaldığım bir konu 🤔 doğal yoldan vitamin almak tabi ki en doğrusu ama artık yendiğimiz içtiğimiz şeylerin hiç biri doğal değil

    1. Bir süre deneyip etkilerine göre karar vermek belki de daha doğru olur. Dediginiz gibi doğal pek bir şey kalmadı neredeyse ve vücudumuz takviye desteğe ihtiyaç duyuyor artık. Bu eksikliğin giderilmesi için şimdilik multivitaminler en iyi alternatif olarak görülüyor. Zamanla yeni alternatifler de olacaktır mutlaka.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Kapalı
Kapalı