Lösemi Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Lösemi belirtileri nelerdir, tedavi için hangi yöntemler uygulanır, risk faktörleri nelerdir?

Lösemi, kan hücrelerine ait bir kanser türüdür. Kan hücreleri alyuvarlar (RBCs), beyaz kan hücreleri (WBCs) ve trombosit gibi çeşitli türleri vardır. Genelde, lösemi, beyaz kan hücrelerinde görülür. Beyaz kan hücreleri bağışıklık sisteminin önemli bir parçasıdır. Bakteri, virüs ve mantarlar tarafından işgalden vücudu korurlar. Lösemide beyaz kan hücreleri mutasyona uğrar. Bu mutant beyaz kan hücreleri hızlı bir şekilde bölünür ve kan hücrelerinin hatalı çalışmasına neden olur.

Sağlıklı bir vücutta kemik iliği kan hücrelerinden oluşur. Lösemi hastalığında iliklerde kan hücresi yerine dalak ve lenf bezlerine ait hücreler bulunabilir. Ayrıca, kan ve lenfatik sistem boyunca bu hücreler dolaşır.

Lösemi akut (ani) ya da kronik (yavaş başlangıçlı) olabilir. Kronik lösemide kanserli hücreler yavaş yavaş artar. Erken belirtiler vererek fark edilebilir. Akut lösemi ise çok hızlı gelişir. Kanser hücrelerinin hızla artışı ve erken belirtilerin görülmesini engelleyebilir. Akut ve kronik lösemi, hücre tipine göre de sınıflandırılır. Myeloid hücrelerini içeren lösemiye myeloid lösemi denir. Lösemi lenfositlerini içeren türe ise lenfositikl Lösemi denir. Löseminin dört ana tür vardır.

Lösemi Çeşitleri ve Tedavi Yöntemleri

  • Akut Myeloid Lösemi (AML): Çok hızlı başlayan bir kanser türüdür. Çocuklar ve yetişkinlerde oluşabilir. Her yıl 13.000 yeni AML tanısı konulmaktadır.
  • Kronik Myeloid Lösemi (CML):Yavaş bir başlangıcı vardır ve çoğunlukla yetişkin bireyleri etkiler. Her yıl yaklaşık 5000 yeni vaka ile CML tanısı konulmaktadır.
  • Akut Lenfositik Lösemi (ALL): Hızla başlayan bir lösemi türü olmakla birlikte çoğunlukla çocuklarda meydana gelir. Her yıl 5000 yeni ALL tanısı konulmaktadır.
  • Kronik Lenfositik Lösemi (CLL): Başlangıçlı yavaştır. 55 yaşın üzerindeki insanları etkilemektedir. Çok nadiren de olsa çocuklarda görülür. Her yıl 15 bin yeni CLL vakası tespit edilmektedir. Ayrıca tüylü hücreli lösemi, löseminin bir başka türüdür. Çok nadir görülür.

Lösemi Kimlerde Görülür?

Lösemi hastalığının nedenleri bilinmemektedir. Ancak, bazı faktörler riski artırabilir. Bu faktörler genellikle şunlardır;

  • Genetik Faktörler
  • Sigara kullanımı
  • Kan bozuklukları (myelodisplastik sendromların öncesinde bazen kan bozukları görülebilir.)
  • Önceki kanser geçmişinde görülen kemoterapi ya da radyasyon tedavisi
  • Yüksek seviyelerde radyasyona maruz kalma
  • Kimyasal pozlama (benzen gibi)

Lösemi Belirtileri Nelerdir?

Lösemi belirtileri genellikle şunları içerir;

  • Aşırı terleme (özellikle geceleri)
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • Kilo kaybı
  • Kemik ağrısı ve hassasiyeti
  • Ağrısız, şişmiş lenf düğümleri (özellikle boyun ve koltuk altında)
  • Karaciğer ve dalak büyümesi
  • Kırmızı deri lekeleri (peteşi)
  • Kanama ve vücutta morarma
  • Ateş, titreme
  • Enfeksiyonlara sık yakalanma
  • Baş ağrısı
  • Bulantı ve kusma
  • Kafa karışıklığı
  • Kas kontrolü kaybı ve nöbetler lösemi belirtileri arasında en yaygın görülen belirtilerdir.
  • Lösemi, akciğer, gastrointestinal sistem, kalp, böbrek ve testis gibi organlara da geçebilir.

Lösemi Tanısı Nasıl Konur?

Belirli risk faktörleri ya da lösemi belirtileri varsa lösemiden şüphe edilebilir. Bu durumda tam tetkiklerin yapıldığı muayene ve kontroller gerekir. Fiziksel muayene ile yüz rengindeki değişiklikler, zayıflayan kemikler, genişlemiş lenf düğümleri ve karaciğer ve dalak büyümesi gibi durumlar anlaşılabilir. Yine de lösemi tam bir fiziksel muayene ile teşhis edilemeyebilir. Bunun yerine, doktorlar kanser tanısı koymadan önce kan testleri, biyopsi ve görüntüleme çalışmalarını kullanırlar.

Lösemi testi nasıl yapılır?

Lösemi tanısı için kullanılan farklı testler vardır:

  • Tam kan sayımı RBCs, WBCs ve trombositin kandaki değerlerini belirler. Mikroskop altında kan hücrelerinde anormal bir görünüm olup olmadığı belirlenebilir.
  • Doku biyopsisi ile lösemi için kanıt aranabilir. Biyopsi kemik iliği ya da lenf düğümlerinden alınabilir. Bu küçük örnekler ile lösemi türü ve büyüme hızı tanımlanabilir. Eğer kanser karaciğer ve dalak gibi diğer organlara da yayılırsa bu organlarda da biyopsi yapılabilir.
  • Akış Sitometresi kanser hücrelerinin DNA’larını inceler ve kendi büyüme hızı belirler.
  • Karaciğer fonksiyon testleri, karaciğerin lösemi hücreleri tarafından etkilenip etkilenmediğini ya da karaciğere atlayıp atlamadığını gösterir. Bu testler, karaciğer enzimlerinin yükselişini kontrol etmek ve bilirubin düzeylerini öğrenmek için yapılır.
  • Lomber ponksiyon, alt sırt omurları arasında ince bir iğne takarak gerçekleştirilir. Bu işlemde omurilik sıvısı toplanır ve kanserin merkezi sinir sistemine yayılıp yayılmadığına bakılır.

Görüntüleme çalışmaları, löseminin diğer organlara zarar verip vermediğine bakmak için kullanılan yöntemlerdir. Görüntüleme uygulamaları şunlardır:

  • X-ışınları
  • Ultrason
  • CT taraması
  • PET taraması
  • 2D çekin

Bir kez, lösemi teşhisi konan hastalarda doktorlar evreleri iyi takip etmek için bu testi isteyebilir. AML ve tüm kanser hücreleri mikroskop altında kontrol edilerek tahlil edilebilir.

Lösemi nasıl tedavi edilir?

Lösemi, genellikle bir Hematoloji Onkoloji uzmanı tarafından tedavi edilir. Bu doktorların alanı kan hastalıkları ve kanser uzmanlığıdır. Tedavi türü ise kanser aşamasına bağlıdır. Biraz yavaş büyüyen lösemi formları acil tedavi gerektirmez. Bu “tetikte bekleyen.” olarak adlandırılır. Ancak, lösemi tedavisi genellikle kemoterapi, radyoterapi ve muhtemelen kök hücre transplantasyonu gibi tedavi yöntemlerini içerecektir.

Yeni kan yapmak kemik iliği hücrelerinde kök hücre olarak bilinir. Kök hücre transplantasyonunda, hastalıklı kök hücreleri sağlıklı bir donörden alınan kök hücreleri ile değiştirilir. Bu vücudun daha çok kanserli hücre üretmesini engeller. Hastalıklı kemik iliğinin kök hücre nakli uygulanmadan önce yok edilmesi gerekir. Doktorlar bunu kemoterapi ve radyoterapi ile gerçekleştirirler.

Radyasyon tedavisi vücudun belirli bir parçası için ya da tüm vücut için uygulanabilir. Bu uygulama tüm vücut radyasyonu olarak bilinir. Biyolojik tedavi, lösemi tedavisi için de kullanılabilir. Bazı ilaçlar, bağışıklık sistemini güçlendirmek için kullanılabilir. Hedefe yönelik tedavide, kanser hücreleri belirli güvenlik açıklarından yararlanmak için uyuşturucu bileşenler barındıran ilaçlar kullanılabilir. Imatinib (Gleevec) CML hücrelerinde bulunan bir proteine karşı davranır ve bu doğrultuda kullanılan bir ilaçtır.

Lösemi hastaları için uzun vadeli görünüm; tanı aşamasına ve kanser türüne bağlıdır. Hastalığın erken teşhisi ile büyüme durdurulabilir. Bu nedenle erken teşhis lösemide hayati önem taşımaktadır. Ayrıca aşağıdaki faktörler, lösemi prognozu olumsuz etkileyebilir:

– İlerlemiş yaş
– WBC yüksek ya da düşük trombosit sayısı
– Geçmişte yaşanan kan bozuklukları
– Karaciğer ve dalak büyümesi
– Kemik hasarı varlığı
– Kromozom mutasyonlar

Ayrıca okuyun⇓

Son Güncelleme Tarihi:

Yazıyı Paylaşmayı Unutma!
BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR!

15 Yorum

  1. Lösemi belirtileri tanısı tedavisi isimli yazınızdan çıkardığım sonuçlara göre her sene 40-50 bin kişi bu hastalığın pençesine düşüyor.İnsan oğlunun en kıymetli varlığı olan sağlık, bu anlamda çok iyi korunmalı ve takip edilmeli , ama insanlar sağlığı nedense hep arka planda tutarak farklı şeylere öncelik veriyor.Yazınızda belirtilerini ve tedavi şekillerini çok güzel açıklamışsınız.Bu aşamada yine ilik bağışının ve organ bağışının önemi de bir kez daha öne çıkıyor değerli bilgilendirmeler için teşekkür ederiz.

  2. Lösemi kelimesi bile bana soğuk geliyor ve üzüyor. Hele kaç yaşında olduğuna bakmaksızın çevremizde lösemi olanları görünce dayanamıyoruz. Belirtiler başlayınca tanı için hemen testlere başlayıp erkenden yol almak çok önemli. Liseye giden genç bir öğrencimiz 3 yılın sonunda kurtuldu ama çok zor bir süreç.
    Çok teşekkürler paylaşım için.

  3. Bu konuları okumak bile beni üzüyor ancak bilgilenmeden de olmuyor. Çok faydalı bir içerik. Teşekkürler.

    1. Dediğiniz gibi, üzücü ama hastalığın belirtileriyle ilgili bilgi sahibi olmak çok önemli. İlginiz için teşekkürler.

  4. Rabbim herkesi hastalıklardan korusun. Annemi Rectum kanserinden kaybettik 7,5 sene önce. Benim de risk taşıdığım bir gerçek. O yüzden tarama yaptıracağım. 9 Ocak’a randevu aldım. Haydi hayırlısı hakkımızda…

    1. Rahat uyusun, Allah rahmet eylesin. Genetik durum elbette en büyük risk faktörü ama mutlaka aynı hastalığı yaşayacaksınız anlamına gelemez. Taramaları ihmal etmeyin. İnşallah sağlıklı test sonuçlarını alırsınız.

  5. Öncelikle Evlerden uzak olsun lösemi ve benzeri hastalıklar..
    Lösemi ile ilgili geniş yazınız bu konuda rehber bir yazı olmuş.
    Editöre teşekkür ederiz

  6. Lösemi hakkında oldukça detaylı bilgiler içeren bir yazı. Son derece tehlikeli ve korkulan bir hastalık. Özellikle de çocuklarda çok çok üzücü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı