Kötü Alışkanlıklardan Kurtulmak İçin 7 Temel Adım

Alışkanlıklar beynimizin enerji tasarrufu yapmasına ve önemli detaylara odaklanmasına yardımcı olur. Ancak, eğer beyne yanlış ya da kötü alışkanlıklar yüklenirse, bu durum yaşam kalitenizi düşürür ve hedeflerinize ulaşmanızı zorlaştırır, enerjinizi tüketir. Ayrıca hem fiziksel hem de zihinsel sağlığınızı tehlikeye sokar. Alışkanlıkları değiştirmek zordur, kötü alışkanlıkları değiştirmek ise daha zordur. Ancak biraz ısrar ve doğru stratejilerle kendinizi bu kısır döngüden kurtarabilirsiniz. Peki kötü alışkanlıklardan kurtulmak için neler yapılmalı, nasıl bir strateji izlenmelidir? Okuyacağınız bu yazı, nereden başlamanız gerektiği konusunda size fikir verebilir.

Çoğumuzun kurtulmak istediği (ya da kurtulması gereken) bir veya birkaç kötü alışkanlığı vardır; geç saatlere kadar internette sörf yapmak, abur cubur tüketmek, tırnak kemirmek, sigara içmek, telefon bağımlılığı veya alışveriş bağımlılığı gibi…

Bu kötü alışkanlıklardan bir anda kurtulmak elbette zor olabilir. Bu nedenle kötü alışkanlıktan kurtulmaktan ziyade, o alışkanlıkları faydalı alışkanlıklarla değiştirmek, yani yeni bir alışkanlık edinmek, sürecin daha kolay olmasına ve başarıyla sonuçlanmasına yardımcı olabilir. Evet, alışkanlıkları değiştirmek bir süreçtir ve bazen bu değişikliklerin yerini yeni iyi alışkanlıkların alması uzun sürebilir. Ancak doğru alışkanlıklar edinmek, sizi gelecekte karşılaşabileceğiniz sorunlardan koruyacaktır. Bu değişikliklere sadık kalır ve ısrarcı olursanız, zamanla günlük rutininizin bir parçası haline gelirler.

Yapılan araştırmalar, insanların her gün gerçekleştirdikleri eylemlerin yüzde 40’ından fazlasının gerçek kararlar değil alışkanlıklar olduğunu göstermiştir. Yani günün neredeyse yarısını otopilotta geçiriyoruz. Günümüzün yarısından fazlasını otopilot modunda geçiriyorsak, öyleyse bu süreç içerisindeki rutinlerimizin doğru rutinler olmasını sağlamalıyız.

Kötü Alışkanlıklar Nasıl Değişir? Kötü Alışkanlıklardan Kurtulma Yolları

Düşünceler nörokimyasal reaksiyonlara neden olur ve nöronlardaki sinapsları ateşleyen elektriksel darbeler gönderir. Bu düşünceler duyguları ve ardından davranış biçimlerini yani rutin alışkanlıkları oluşturur. Kötü alışkanlıkların yaşam kalitenizi ve sağlığınızı olumsuz etkilediğini biliyorsunuz. Bunları bir an önce değiştirmeye karar vermeli, sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olmak istiyorsanız kötü alışkanlıklardan kurtulmak için harekete geçmelisiniz.

İşte kötü alışkanlıklardan kurtulmak ve hayatınızı daha iyi hale getirmek için bazı stratejiler:

1.Sorunu kabullenmek

Kötü alışkanlıklardan vazgeçmek için önce o alışkanlığı tanımanız ve sizin için zararlı olduğunu kabul etmeniz gerekir. Aşırı alkol ve sigara alışkanlığı, sürekli internette gezinme ya da geç saatlerde abur cubur tüketme alışkanlığınız mı var? Bunların size zarar veren kötü alışkanlıklar olduğunu kabul ettikten sonra, kendinizi frenlemek için harekete geçmeye başlayabilirsiniz.

2.Tetikleyicileri tespit etmek

Kötü alışkanlık ne zaman ve neden tetikleniyor? Bunu tespit etmek için kendinizi inceleyin. Çoğu zaman, alışkanlıklar öylesine kökleşmiştir ki, bunu neden yaptığımızı bilmez ve hatta farkında bile olmayız. Alışkanlığı tetikleyen durumsal ve duygusal bağlamı düşünün. Hangi şartlarda ve hangi duygulara bağlı olarak bu davranışların ortaya çıktığına dair farkındalık geliştirmek, alışkanlığı kontrol altına almanıza yardımcı olacaktır.

3. Kararlı olmak

Zararlı alışkanlıklardan kurtulmak yaşam kalitenizi arttırır. Bunun farkında olmak çok önemli. Bu aşamada belli bir plan oluşturmalı ve bu plana sadık kalmak için kararlı olmalısınız. Kötü alışkanlıklardan kurtulmak zaman, çaba ve sabır gerektirir. Zararlı alışkanlıklardan kurtulmayı başaranlar, birçok kez denemiş, birçok kez başarısız olmuş ama denemekten vazgeçmemiş olanlardır.

4. Kötü alışkanlığı iyi olanla değiştirmek

Sahip olduğunuz tüm alışkanlıklar – iyi ya da kötü – bir sebepten dolayı yaşamınızda ve bu alışkanlıkların kötü dahi olsa bir şekilde size “fayda” sağladığı hissi oluşabilir. Bazı durumlarda kötü alışkanlıklar stresle baş etmenin bir yolu olarak gelişir (tırnak kemirmek, sigara içmek gibi anlık rahatlama sağlayan alışkanlıklar.) Bu nedenle onlardan kurtulmak genellikle zordur.

Bu zorluğu yenmenin en etkili yolu ise, ondan kurtulmak değil, onu faydalı-veya zararsız- yeni bir alışkanlıkla değiştirmektir. Mesela, stresli olduğunuzda sigara içiyorsanız, bunun yerine, stresle baş etmek için farklı bir yol bulmalı ve sigara içmek yerine bu yeni davranışı edinmelisiniz. Böylece diğer alışkanlığı bırakmanın yarattığı boşluğu zararsız bir alışkanlıkla doldurabilirsiniz. Boşluğu dolduracak yeni bir alışkanlık edinmemek genellikle kötü alışkanlığın geri gelmesine neden olur (sigarayı bıraktıktan sonra tekrar başlamak gibi.)

Peki kötü alışkanlığı nasıl bir alışkanlıkla değiştirebilirim? Öncelikle, kötü alışkanlığınızı tetikleyen durumla karşılaştığınızda buna nasıl cevap vereceğinizi önceden planlamalısınız. Örneğin, sigara içme dürtünüzü dizginlemek için nefes egzersizleri yapmak faydalı olur. Ayrıca bu oral alışkanlığı sakız çiğnemek gibi başka bir oral alışkanlıkla değiştirebilirsiniz. Bununla birlikte, tetikleyicilerden mümkün olduğunca uzaklaşın. Bu aşamada kendinize şunları sorun;

    • Kötü alışkanlığım ne zaman, ne yaparken tetikleniyor?
    • Daha çok nerede oluyor?
    • Kiminle ya da kimlerle birlikteyken artıyor?
    • Davranışı tetikleyen ve başlamasına neden olan nedir?

Bu soruların cevabını verdiğinizde, kötü alışkanlıklardan uzaklaşmak için gerekli önlemleri de almanız kolaylaşacaktır.

5. Plana bağlı kalmak

Kötü alışkanlıktan kurtulmaya kararlı olsanız da bu süreçte yoksunluk semptomlarının başlayabileceğini ve o alışkanlığa dönmek için sizi zorlayacağını bilmelisiniz. Buna direnmek için yüksek irade gücüne ihtiyacınız olacak. İrade ve otokontrol sizin ne kadar kararlı ve plana ne kadar sadık kaldığınızla doğrudan ilişkilidir. Bu konuda asla bir istisnanız olmasın ve taviz vermeyin.

6. Sağlıklı Bir Yaşam Tarzı Yaratmak

Kötü alışkanlıklarda kurtulmak için yapabileceğiniz en önemli şey sağlıklı yaşam tarzı yaratmaktır. Buna aşağıdakilerle başlayabilirsiniz;

  • Kendinizi daha enerjik hissetmek için uyku düzeninize dikkat edin ve mutlaka iyi bir gece uykusu alın.
  • Her gün en az  8 bardak su içerek hidratlı kalın.
  • Sağlıklı beslenme planınız olsun- Taze meyveler, sebzeler, sağlıklı karbonhidratlar, yağsız protein gibi.
  • Sağlıklı atıştırmalıklarla ara öğünleriniz olsun.
  • Mutlaka günlük egzersiz rutininiz olsun. Bu sayede hem stresle başa çıkabilir hem de sağlıklı bir kiloya sahip olursunuz. Bununla birlikte kötü alışkanlıklardan uzak durmanız da kolaylaşır.

Zihin ve beden bağlantısı asla küçümsenmemelidir. Dengeli, sağlıklı bir yaşam kötü alışkanlıktan kurtulmayı çok daha kolay hale gelir.

7. Profesyonel yardım alın

Elinizden gelenin en iyisini yaptığınız halde amacınıza ulaşamadıysanız ve hala mücadele etmeniz gerekiyorsa, bu konuda profesyonel yardım almak işinizi kolaylaştırabilir. Profesyonel destek için bir terapistle görüşmek bu süreçte size faydalı olacaktır.

Unutmayın, kötü alışkanlıklardan kurtulmak zordur ve amaca ulaşana kadar defalarca başarısız olabilirsiniz. Her ne olursa olsun, bunun tüm çabalara değdiğini, değeceğini bilin. Çünkü bunun en büyük ödülü iyi bir sağlık ve daha kaliteli bir yaşam olacaktır. Değişim hızlı olmayacak, ancak zaman ve gerekli çaba ile tüm alışkanlıklar tekrar şekillendirilebilir. Başarısız olduğunuzda tekrar deneyin, vazgeçmeyin. Deneyerek başarısız olmak, hiç denememiş olmaktan daha iyidir ve bu özsaygınızın da artmasına yardımcı olur.

Kötü alışkanlıklardan kurtulmak için önce zihninizi ikna edin. Bedeniniz zaten zihninizi takip edecektir!

Yazıyı Paylaşmayı Unutma!
BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR!

15 Yorum

  1. Merhaba, özellikle günlük hayatımızda yaşadığımız stres ve kaygılar bizi kötü alışkanlıklara yönelten en önemli etken diye düşünüyorum. İnsanların bu problemlerinden biraz olsun uzaklaşmak veya kaçmak için özellikle Alkole başvurması bağımlılık gibi başka psikolojik sebeplerde doğurabiliyor. Benim de maalesef Tırnak yemek gibi kötü bir alışkanlığım var ve bunun üzerine gittiğimde daha çok zaman ve stres gibi problemlerle baş etmeye çalıştığımda başvurduğumu tespit ettim. Teşis tedavinin yarısıdır derler, umarım kıza zamanda çözebilirim. Yazınız çok faydalı bilgiler ile donatılmış, kaleminize sağlık…

    1. Stres, heyecan, gerginlik vs. tırnak yeme alışkanlığının en belirgin tetikleyicileri. Ayrıca, televizyon izlemek gibi sabit bir noktaya odaklanmak da gayriihtiyari tırnakları kemirmeyi tetikliyor. Özellikle film izlerken tırnak yemekten kaçınmak için törpü kullanmanızı öneririm. Tırnakları yemek yerine törpülemek de yine oldukça rahatlatan yöntemlerden biri. Bunu düzenli olarak yaparsanız, alışkanlığınızdan uzaklaşmanız mümkün olabilir. Çok etkili bir yöntemdir. Denemekten zarar gelmez 🙂
      Değerli yorumunuz için çok teşekkür ederim. Takipte kalmanız dileğiyle 🙂

    2. Cogu insanda kendindeki kötü aliskanliklarinin farkinda degil buda bir gercek yaptigi eylem lerin kendine göre dogal ve rutin oldugunu dusunebiliyor ..benimse en kotu aliskanligim.sigara defalarca kez destek almama ragmen birakamadim iyi bisi olmadiginin kotü bir aliskanlik oldugunun da bilincindeyim ama malesef bir turlu kurtaramiyorum kendimi sanirim insan yapisiyla ilgili bir durum belki ileride bir gun kurtulurum bu kotu aliskanligimdan ..bu makalenizle birkezdaha bizlere kötü aliskanliklarimizi hatirlattiniz aydinlandirici uyarici bir makale.olmus yüreginize kaleminize saglik lyi bloglar

      1. Değerli yorumunuz için teşekkür ederim. Yazıda da belirtildiği gibi zararlı alışkanlıklardan kurtulmak hayli zor ama asla imkansız değil. Kendinizi hazır hissettiğinizde tekrar deneyin. Yalnız, o alışkanlığın yerini dolduracak bir şeyler bulmanız gerekecek. Her defasında farklı yöntemler deneyin, mutlaka bunun bir kırılma noktası vardır. Bu süreçte bol bol spor yapmanız ama bunu mutlaka bir rutin haline getirerek yapmanız, alışkanlığınızdan uzaklaşmanıza yardımcı olabilir. Denemekten vazgeçmeyin. Sağlıkla kalın. Sevgiler 🙂

  2. Nefis bir yazı. Malum alışkanlıklarımızdan kurtulmak için adeta yol haritası olmuş. Maalesef çok acıdır yazıyı bitirdiğimde hala tırnaklarımı kemirirken sigara içtiğimi farkettim. Teoride çok faydalı bilgiler ancak pratiğe dökmek sanırım dert oluyor. Misal, sigara içen bir arkadaşım vardı. Yıllarca beraber keyifle tüttürdük. Zaman çinde arkadaşım işini büyüttü ve ciddi para kazanan bir patron oldu. Son ziyaretimde sigarayı bıraktığını öğrendim. Çok sevindim, “nasıl başardım dostum” dedim. Cevap çok ilginçti. “Çok para kazanıyorum, bu paraları yemek için uzun yaşamam lazım..”
    İnsan davranışlarını toplum içindeki rolü belirliyor diye düşünüyorum. İlaç firmasında satış müdürü olan kuzenim doktorlar ile yaptığı akşam yemeklerinde rakı içmeye başlaması ( alkolden nefret ederdi ) bu savımı doğrular mı bilemedim..
    TV bağımlılığım hiç olmadı. Sıkı bir kitapseverim. Fakat işkoliğim, yıllardır fazla çalışıp çocuklarıma vakit ayıramamanın verdiği stres tırnak yeme alışkanlığının önünü açtı.
    Kalben söylüyorum, daha çok örnek verebilirim. Kötü alışkanlıkların önü öyle kolay kolay kesilecek gibi görünmüyor. Umudum varolanların yanına yenilerinin ilave olmaması. Hayat bize ummadığımız roller biçiyor. Bu rolü oynarken farklı kostümler giymek durumunda kalıyoruz. Kostümlere dikkat 🙂
    Selam ve sevgilerimle

    1. Arkadaşınız adına çok sevindim. Belli ki, paranın amaç değil, sağlıklı ve “kaliteli” yaşam için bir araç olduğunu idrak etmiş ve hatta idrak etmekle kalmayıp bu felsefeyi yaşamına entegre etmiş. Tebrik ederim. İnsan davranışlarını toplum içerisindeki rolü, statüsü mutlaka dolaylı olarak etkiliyordur, ancak tercihleri doğru yönetmek, kişiliğimizden çok fazla taviz vermemek, o role esas değeri katandır diye düşünüyorum.

      Yazıda da belirtmiştim; bazı kötü alışkanlıklar stresle başa çıkmaya yardımcı olan bir nevi antidepresan görevi görür. Hal böyle olunca, verdiği anlık rahatlama hissinden kolay kolay vazgeçmek, sizin de belirttiğiniz gibi gerçekten hiç kolay değil. Bu noktada en etkili strateji, bir alışkanlıktan kurtulmaya çalışmak yerine, o alışkanlığın yerini doldurabilecek başka bir alışkanlık edinmek. (zarar vermeyen). Buradaki sihirli sözcük “değişim!” Bir alışkanlığı başka bir alışkanlıkla değiştirmek. Peki ama neyle? Bunun cevabını deneme yanılma yoluyla bulacağız. “Tamam bu” diyene kadar denemeye devam😊
      İlginiz ve değerli yorumunuz için çok teşekkür ederim 🙏 Sevgilerimle.

  3. Kötü alışkanlıkları değiştirmek niye zor çünkü genelde hoşumuza gidiyor ama olumsuz sonuçlarıyla karşılaşınca da bu alışkanlıklardan kurtulmak istiyoruz. Tabi hemen bırakmak zor olduğundan belirttiğiniz gibi belli plan dahilinde ve sürece bağlı olarak peyderpey bırakabiliriz. Ayrıca yerine güzel alışkanlıklar koymak da kötü alışkanlıkların tekrarlanmasının önüne geçecektir. Çok faydalı bir yazıydı, teşekkürler.

    1. Aynen Duo, dediğin gibi o alışkanlıklar önce hoşumuza gidiyor sonra bağımlı olunca da kurtulmaya çalışıyoruz. Bazen de verdiği zararlara rağmen vazgeçemiyoruz. Kurtuluş planlamayla olacaktır ve o plana ne olursa olsun sadık kalarak. Umarım kötü alışkanlıklarından bir an önce kurtulmak isteyenler için fayda sağlar bu yazı. En azında motive olmalarına bir nebze katkı bile sunsa, harika olur 🙂 Çok teşekkür ederim değerli yorumun için. Sevgilerimle 🙂

  4. Kötü alışkanlıklalrı edinmek kolay fakat nedense kurtulmak kolay olmuyor. Bunun için belirttiğiniz gibi kararlı olmak çok önemli. Kötü alışkanlığın yerine iyi bir alışkanlık koymak istedikten sonra çok zor olmayacaktır.

    1. Evet, istemek ve kararlı olmak başarmaya yardımcı olacaktır. Değerli yorumunuz için teşekkür ederim. Sevgilerimle 🙂

  5. Çok güzel öneriler vermişsiniz ama insanoğlu bir şeyler yaşamadan, başına gelmeden kolay kolay vazgeçmiyor bu alışkanlıklardan. Önceden pc başında 10 saat geçirip 2 litre kola 1 paket sigara ve cipsi söylemiyorum bile.. En son midemden büyük sıkıntılar yaşayınca doktor kola içmeyeceksin diğerlerini de azaltacaksın yoksa miden büyük işler açacak başına diyene kadar jeton düşmedi ama Allah’a şükür 8 senedir kola içmiyorum cips senden 3-5 tane anca pc yi yarıya hatta daha fazla azaltım, sigarayı da yarıya düşürdüm. Sağlıklı ve güzel yaşamak istiyorsanız Xhayat’tan ayrılmayın diyebilirim. Tabi ilk önce kötü alışkanlıklardan kurtulmalıyız değil mi? Bu şehir hayatında sinir stres ve sıkıntından ne kadar uzak kalabiliriz bilemiyorum ama her zaman minimumda tutmak bizim için en iyisi. Çok teşekkürler.

    1. İlginiz ve güzel yorumunuz için ben teşekkür ederim. Kötü alışkanlıklardan kurtulmak için önce istemek ve sonra sabırla, ısrarla çaba harcamak şart 🙂

  6. Kötü alışkanlıklardan kurtulmaya karar vermeden bu alışkanlıkların kötü olduğunu kabul etmek gerekir. Ilk adımı atıp kararlılık gösterince gerisi gelecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı