Johari Penceresi Nedir, Nasıl Uygulanır, Ne İşe Yarar?

İletişim yaşamın en önemli parçasıdır. Konuşabilmek, anlaşabilmek ve birlikte yaşayabilmek için iletişim kurmak şarttır. İletişim kurabilme yeteneğimiz kadar aktif yaşarız hayatı. Sağlıklı iletişim kurmak deyince karşımıza johari penceresi çıkıyor. Johari penceresi modeli, bir grubun üyeleri arasındaki iletişimi anlama, ayrıca bireyin başkaları hakkındaki algısını geliştirmek için kullanılan etkili bir yöntemdir.

Johari penceresi nedir?

1955 yılında Pisikolog  Joseph Luft (1916-2014) ve Harry Ingham (1916-1995) tarafından ortaya çıkan Johari penceresi, insanların kendileri ve diğerleri arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamaları ve geliştirmelerine yardımcı olan öz-farkındalığı ve karşılıklı algıyı-anlayışı geliştiren etkili bir tekniktir. Charles Handy,  bunu dört odalı bir johari evi olarak anlatmıştır; pencereye benzediği için johari penceresi olarak adlandırılmıştır. Johari, dört bölmeli ortak bir pencere olarak temsil edilir. Bu bölmelerin ikisi, bireyin kendisini temsil ederken, diğer ikisi, başkaları tarafından bilinmeyen kısmı temsil eder.

1. Açık alan

Kişinin kendisinin de başkalarının da bildiği alandır. Dışarıya açık olan şeyleri kapsar. Bu alanda kişinin başkalarıyla paylaştığı bilgiler yer alır. Kişinin hem kendisinin hem de başkalarının bildiği özelliklerini içerir. Bu alanın geniş olması her zaman daha iyidir. Açık alan, esas olarak tüm iletişimin gerçekleştiği alandır ve alan büyüdükçe ilişki daha etkin ve dinamik hale gelir.

Bu alanı geniş olan insanlar iletişim ustası olmakla beraber takım oyunlarına da yatkındır. Kişiler rahat,  özgüvenli,  doğal,  duygusal yetileri gelişmiş, duygusal zekaları yüksek, paylaşımcı, iletişim ve empati yetenekleri gelişmiş, açık ve geniş fikirli, farklılığa açık kişilerdir.  Bu alanın genişletilmesi ve karanlık bölgenin daraltılması gereklidir.

2. Kör alan

Kişinin kendisinin bilmediği fakat diğerleri tarafından bilinen özelliklerini kapsayan alandır. Kaygı, korku ve kıskançlık gibi duygular burada yer alabildiği gibi bu alanın geniş olması, kişinin savunmacı, benmerkezci, tek yönlü iletişimi tercih eden, eleştirilere kapalı ve şüpheci olması anlamındadır. Bu alanın geniş olması iletişimde engeldir. Kör alanı geniş olan kişiler için karşılarındaki insanların duyguları, düşünceleri önemli değildir ve duygusal yeterlilikleri sınırlıdır.

3. Gizli alan

Kişinin kendisinin bildiği özellikleri ve bilgileri diğerlerinin bilmediği alandır. Gizli alanı geniş olan insanlar kendileri ile ilgili bir çok şeyi başkalarından saklar, paylaşıma kapalıdırlar ve içe kapanık bir yapıları vardır. Gizli alanı geniş olan insanlar, kendilerini savunmazlar ve ifade etmek istemezler. Bu kişiler risk almayan, hakkını arayamayan, özgüveni eksik kişilerdir. Bu alanı geniş olan kişiler bilinmeyenle baş edemeyen ve kendine odaklı insanlardır.

4. Bilinmeyen alan

Kişinin hem kendisinin bilmediği hem diğerlerinin bilmediği özelliklerinin olduğu kısım bilinmeyen alandır. Bu alanın bilinçaltı veya bilinçdışı bilgileri içerdiği söylendiği gibi rüyalar da bu alana girmektedir. Bilinmeyen alanın çeşitli biçimleri vardır; bilinç yüzeyine oldukça yakın olan olumlu ve yararlı duygular, davranışlar, tutumlar ve yetenekler olabileceği gibi bireyin bilincinin daha derinlerinde duygu ve davranışlarını farklı şekillerde veya derecelerde etkileyen bir bilinmeyen alan da bulunabilir. Geniş bilinmeyen alanlar genellikle deneyim veya özgüven eksikliği olan insanlarda görülür.

Bilinmeyen alanı kapsayan örnekler genel olarak şu şekildedir;

  • Fırsat, teşvik, güven veya eğitim eksikliği nedeniyle varlığından bihaber olunan yetenek.
  • Kişinin sahip olduğu fakat bunun farkında olmadığı bir yetenek.
  • Bireyin henüz farkında olmadığı korkuları, zaafları.
  • Bastırılmış ve bilinç altına itilmiş duygular…

Bilinmeyen alanın açığa çıkarılması johari penceresi teknikleri kullanılarak mümkün olabilir. Ancak, bilinmeyen bölge, biçimlendirici olaylara ve travmatik geçmiş deneyimlere dayanan, bir ömür boyu bilinmeyen olarak kalabilen (veya kalması gereken) bilinçaltı duygular olabilir. Bu nedenle Johari Penceresinin, klinik nitelikteki sorunları ele almak için kullanılması bazı durumlarda sakıncalı olabilir.

Jahori penceresine göre yukarıdaki 4 alan farklılık gösterebilir ve aralarında kaymalar olabilir. Birinde olan farklılık diğerlerini de etkileyebilir. Olumlu ve  sağlıklı iletişim için açık alanın genişlemesi oldukça önemlidir. Johari Pencere modeli, davranışlarınızı ve başkalarının duygu ve davranışlarını anlamanıza yardımcı olur; empati ve farkındalığı geliştirir. Başkalarıyla olan ilişkileriniz hakkında size yol gösterebilir ve kendinizi geliştirme fırsatı sunar…

Yazıyı Paylaşmayı Unutma!
BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR!

14 Yorum

  1. Johari penceresini daha önce duymuştum ama ne olduğu konusunda bilgim yoktu. Araştırmadım da açıkcası ama şimdi burada denk gelince okumak istedim .
    Teşekkür ediyorum sayenizde sadece duymaktan kalmayıp yeni bir şey öğrenmiş oldum. Bilinmeyen alanım var mi merak ettim doğrusu ?

    1. Ya da başkalarının net olarak gördüğü ama bizim kabullenemediğimiz özellikler, görmeyi reddettiğimiz özellikler vs. diyebiliriz.

  2. Merhaba. Johari penceresi kavramını daha önce duymuştum. Fakat detayı hakkında pek bir fikrim yoktu açıkçası. Çok bilimsel konular olmasına rağmen gayet açık ve anlaşılır bir üslupla anlatmışsınız. Çok teşekkürler bugün de sayenizde bir şeyler öğrenmiş oldum.

  3. Johari penceresiini daha önce duymamistim ama okuyunca ilgimi çekti. Teşekkürler paylaşım için

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı